id=”6frk9l”
Mendil Atma Ne Anlama Gelir? İzmir’de Bir Genç Yetişkinin Bakış Açısıyla
Bir gün sokakta yürürken, gözümün önüne bir sahne geldi. İki arkadaşım, birbirlerine mendil atıyorlar. Biri, gayet ciddiyetle mendili çıkarıp rakibine doğru atıyor. Diğeri ise hem gözlüklerini düzeltip hem de gülerek mendili yakalıyor. O an düşündüm: “Mendil atmak ne anlama gelir ki?” Yani, sadece bir şaka mı, yoksa gerçekten bir anlamı mı var? Veya aslında bu da bir ‘gelenek’ mi? Sadece sokaklarda değil, iş hayatımda, arkadaş ortamlarında da sıkça denk geldiğimiz bu “mendil atma” olayına nasıl yaklaşmalı? Bunu anlamaya çalıştım. Belki de biraz fazla düşündüm, ama işte insan İzmir’de yaşayan, 25 yaşındaki bir genç olunca, hayatın her küçük detayını bile bazen çok derinlemesine sorgulamak zorunda kalıyor.
Mendil Atma: Basit Bir Gülmece mi? Yoksa Derin Bir Sosyal Anlam mı?
Öncelikle, şunu kabul ediyorum: Mendil atma çoğu zaman sadece eğlencelik bir şeydir. Bunu hepimiz küçükken yapmadık mı? Okulda ya da mahallede, birine “Ah, şu kadar param var, seni geçiyorum” diyerek mendil atmak, hepimizin yaptığı şeylerden biri değil miydi? Çocukken, mendil atmak bir anlamda “ben seni yendim” demekti. Ve bu aslında hayatın tek düzeyli ve çocukça bir bakış açısıydı. Ama şimdi büyüdükçe ve biraz daha derinlemesine düşündükçe, mendil atmanın aslında “sosyal ilişkilerin en pratik yansıması” olduğuna karar verdim. Ya da belki sadece ben fazla düşünüyorum, kim bilir?
Bir arkadaşım vardı, adını vermem gerekirse, Nisan. Şimdi kendisiyle dalga geçmeyi çok severim ama asla kötü niyetim yoktur, çünkü gerçek dostluk böyle bir şeydir. Nisan’la bir gün kafenin köşesinde oturuyoruz. Konu döner dolaşır, mendil atmaya gelir. Hadi dedim, “Hadi bir mendil at da görelim, ne olacak?” Nisan hemen mendilini çıkarıp bana doğru fırlatır. Düşünün, en basit şaka bile bazen ne kadar karmaşık hale gelebiliyor, değil mi? Tabii ben de bir “duygusal analiz” yapmaya başladım. “Bu gerçekten ne anlama geliyor?” diye düşünürken, Nisan’ın yüzündeki gülümseme beni susturdu. İşte o an fark ettim, bazen küçük bir hareket, içinde bir dünya barındırabiliyor.
Sosyal Hayatta Mendil Atmanın ‘Stratejileri’
Şimdi, her şeyin bir stratejisi vardır. Mendil atma da buna dahil. Düşünsenize, sıradan bir arkadaş toplantısında veya bir akşam yemeğinde, biri seni sinir etmeye başladığında ne yaparsın? Yani, mesela tam çok önemli bir konuya odaklanmışken, biri gelip “Abi, ben şu kadar kilo verdim” diye laf sokarsa, o zaman işte o anda yapılacak en doğru şey nedir? Elbette, mendil atmak! Ancak tabii ki bunu doğru anlama ve stratejiyle yapmak gerekiyor. Bunu bir yerde okumuştum: “Mendil atmak, bazen bir arkadaşını kutlamak, bazen de onu biraz da olsa küçümsemek anlamına gelebilir.” Şimdi, biraz samimi olmak gerekirse, bu da aslında tamamen kişisel bir bakış açısı. Benim için mendil atmak, “Bu iş çok eğlenceli, gel birlikte yapalım” demek. Ama işte bazen insanlar o kadar ciddiye alıyorlar ki…
Örneğin, geçen gün bir iş toplantısında, hepimizin moralinin bozulduğu bir an vardı. Herkes surat asmıştı, ancak ben içimden biraz espri yaparak, bir arkadaşımı hemen rahatsız ettim: “Haydi bakalım, bu moral bozukluğu da bir mendil atmayı hak ediyor!” O an, herkesin yüzündeki o gerginliği biraz kırmamızın verdiği rahatlama, işte bu kadar basit bir mendil hareketiyle oldu. O yüzden aslında mendil atmak, sosyal ilişkilerde küçük ama etkili bir araç olabiliyor.
Bir “Mendil” Arasındaki Derinlik
Mendil atmak aslında bir tür “duygusal transfer” de olabilir. Çünkü her ne kadar bazen komik veya eğlenceli görünse de, bir kişiye mendil atmak, onlara duygusal bir yanıt verme şekli olabilir. Durun, hemen dalga geçmeyin, biraz açıklayayım. Düşünsenize, sokakta birine mendil attığınızda, aslında ona “sen benim için önemli birisin” demiş oluyorsunuz. Çünkü mendil, genellikle karşıdaki kişiye karşı bir “paylaşım” anlamına gelir. Yani, kendini bir şekilde “savunmasız” bıraktığın, bir tür sosyal çıplaklık dediğimiz bir durum da olabilir. Kimi zaman, basit bir jestin altında duygusal derinlikler vardır.
Tabii, biraz da şaka yapalım, kimseyi fazla ciddiye almayalım. Mendil atmak aynı zamanda bir tür “savaş” da olabilir. Yani, rakipler arasındaki bir yarışmada, mesela Fenerbahçe-Galatasaray derbisi gibi bir ortamda, birinin mendil atması, sanki “Savaş başladı!” diye bir sinyal gibi algılanabilir. Ancak sonunda, her şey bittiğinde hep aynı noktaya geliyoruz: Mendil, gerçekten büyük bir anlam taşımayan bir objedir, ama belki de bizler ona bu anlamı yükleriz.
Mendil Atmanın Toplumdaki Yeri
İzmir’de her şeyin bir anlamı vardır. Bazen bir sokak müziği, bazen bir akşam yemeği, bazen de bir mendil atma eylemi. Şehirde, insanlar arası ilişkiler genellikle daha sıcak ve doğal olur. Geçenlerde, bir arkadaşımın annesiyle konuşuyordum. Kadın bana, “Eskiden mendil atarak iş bitirirdik” dedi. Hemen kafamda bir şimşek çaktı, “Gerçekten, mendil atarak mı?” dedim. Ve gerçekten de öyle. Eski zamanlarda, birbirlerine mendil atan insanlar aslında yalnızca bir “ticaret” yapıyormuş gibi görünüyormuş. Bugün bile bazen, birinin size mendil atması, o kişinin size gerçekten değer verdiğini gösteriyor olabilir. Yani, her şeyin arkasında duygusal bir alt metin vardır.
Sonuç: Mendil Atmak, Ciddiyetin ve Mizahın Karışımı
Sonuçta, mendil atma eylemi ne anlama gelir sorusunun cevabı, kişisel bakış açısına, duruma ve ortamına göre değişir. Bazıları için bu, sadece basit bir espri ve eğlence kaynağı olabilir. Diğerleri içinse bu, duygusal bir yanıt, bir jest ya da sosyal ilişkilerdeki bir kırılma noktası olabilir. Mendil atmak, bazen insanları birleştiren, bazen de ufak bir gerginliği ortadan kaldıran bir sosyal araçtır. Bunu bir “savaş” olarak görürseniz, yine kendinize göre anlamlandırabilirsiniz. Ama, unutmamak gerekir ki; bazen küçük bir mendil, büyük bir anlam taşıyabilir.